Bekkenschaal


De bekkenschaal

 

Niet iedereen die een heupprothese krijgt heeft de behoefte om alles tot in de kleinste details te weten over zijn of haar prothese maar men zou toch de bijbehorende bekkenschaal, bekkenkom of heupkom die men meestal krijgt meer aandacht moeten geven, vanwege zijn belangrijke rol in het geheel.

Vooral tijdens de planning voor een heupprothese zouden we als patienten meer bewust moeten zijn over wat we precies krijgen. Alleen op dat moment kunnen we nog onze invloed uitoefenen op de keuze, want anders zal de orthopeed die keuze zelf maken. Hierna volgen 6 voorbeelden van mogelijke combinaties in materiaal en tot op zekere hoogte in grootte. Het vijfde alternatief lijkt op de hip resurfacing (bij 6) en geniet vanuit anatomisch aspect de voorkeur boven de alternatieven 1-4. Hip resurfacing (alternatief 6) geniet op zijn beurt weer de voorkeur boven alle voorgaande omdat daarbij de schacht en het verwijderen van de beenhals wordt ontweken.

Ledskålen metall i plast

Standard protes: metall kula och en ledskål med en insats av plast

Ledskålen keramik i plast

Keramisk kula och en ledskål med en insats av plast

Keramisk kula i keramisk skål

Keramisk kula och en ledskål med en insats av keramik

 

 

 

 

 

 

 

Keramisk kula i metall skål

Keramisk kula och en ledskål med en insats av metall

Metall kula i metall ledskål

Metall kula i metall ledskål

Resurfacing: Metall kula i metall ledskål

Resurfacing: Metall kula i metall ledskål

 

 

 

 

 

 

Het is zelden maar één type prothese en bekkenschaal / bekkenkom die een situatie past, meestal zijn er meerdere keuzes mogelijk. U als patient kan voordeel trekken uit een korte studie over dit onderwerp wat u de mogelijkheid geeft om keuzes te kunnen maken waar u ook helemaal achter kunt staan. Helaas ken ik veel mensen die dit helemaal hebben overgelaten aan de orthopeed en zich nooit hebben verdiept in de materie en nu achteraf moeten erkennen dat men een hip resurfacing zou hebben gekozen in plaats van de traditionele prothese die de orthopeed koos, als de orthopeed toen maar volledige informatie had gegeven. Op de oude röntgenfoto’s die ik heb gekregen van deze mensen kan ik meestal het bewijs vinden dat hip resurfacing de perfecte oplossing had kunnen zijn voor deze mensen, ja helaas is het voor hen nu te laat!

Maar nu terug naar de bekkenschaal, bekkenkom of acetabulum:

De laag met kraakbeen in de eigen bekkenschaal is meestal zover versleten door de betreffende heupziekte dat er bot op bot kontakt begint te ontstaan met de heupkop en met serieuze gevolgen voor beide delen. Het kraakbeen zal in dat geval moeten worden vervangen door een kunstbekkenschaal. Deze schaal wordt zodanig gekozen dat hij overeenstemt met de andere prothesehelft in/op het dijbeen of liever gezegd de heupkop (als het een hip resurfacing betreft). Afhankelijk van de vervangende heupkop heeft de bijpassende bekkenschaal een inleg (insert) van plastic, keramiek, een combinatie van plöastic en keramiek, of helemaal geen inleg maar in plaats daarvan een fijn gepolijst oppervlak zoals bij de hip resurfacing methode. Allemaal hebben ze hun eigen voor- en nadelen, niet alleen vanwege de materiaalkeuzes maar ook vanwege de verschillen in grootte van de nieuwe heupkop en bekkenschaal. få. Alleen bij een hip resurfacing kan de orthopeed de grootte kiezen die helemaal gelijk is aan de eigen anatomische maten die de persoon zelf had. Het mag overduidelijk zijn dat het het beste is als de nieuwe heupkop en bekkenschaal niet kleienr worden dan het lichaam zelf had, wnat dit pastte uw anatomi perfect. Helaas is het door de jaren heen standaard geweest dat alle patienten automatisch één en dezelfde maat heupkop kregen van maar 28mm en een even zo kleine bekkenschaal. Deze ongewoon kleine maat heeft behalve hoge slijtage die hij veroorzaakte in de bekkenschaal ook veel luxaties (uit de kom schieten) tot gevolg gehad. Dit op zijn beurt bracht orthopeden ertoe om patienten veel activiteiten af te raden die anders eigenlijk heel normaal waren. Men was gewoon bang dat de heup uit de kom zou schieten bij nog meer mensen, want deze gebeurtenis is nu eenmaal erg pijnlijk!

Hoe de bekkenschaal vastzit in het bekken

Een kunstbekkenschaal van metaal wordt in het bekken gedrukt (geslagen), waarvoor er eerst een mooie ronde vorm in het bekken wordt gevreesd met een vrees die een maat kleiner is dan de buitenmaat van de nieuwe schaal. Hierna wordt de schaal in het bekken gedrukt door slagen met een soort slaghamer . In de maanden die volgen groeit er bot vast in de poreuze buitenlaag aan de achterkant van de schaal. Hiervoor is de schaal dan ook meestal voorzien van een laag “hydroxyapatit”, een materiaal wat ook in de tandtechniek wordt gebruikt (en daar feitelijk het eerst werd gebruikt) en de ingroei van bot bevordert. Zo onstaat een hechte verbinding tussen de schaal en het bekken.

In plaats van de bovengenomede “pressfitting” kan de bekkenschaal ook zijn gemaakt voor plaatsing met beencement, zeg maar een soort lijm. Er zijn orthopeden die de ene methode prefereren boven de andere, maar bij hip resurfacing wordt de schaal altijd op de eerste manier ingebracht, dus zonder cement.

Voor speciale situaties, zoals bij heupdysplasie kan een speciale bekkenschaal worden gebruikt die is voorzien van een antal oren waardoor schroeven kunnen worden gedraaid die terechtkomen in het bot van het bekken en de schaal op die manier extra stevigheid verschaffen. Zo’n schaal wordt daarom dan ook “dysplasieschaal” genoemd. Op de foto hiernaast worsdt zo’n type schaal getoont, in dit geval de schaal die bij de BHR-prothese past.dysplasiskål

De richting van de schaal, of beter gezegd de hoeken waaronder de schaal zit ten opzichte van het bekken is héél belangrijk, vooral bij hip resurfacing!

 Acetabular Cup Position: The Imperative of Getting It Right

 

 

Hoeken van de heupkom/schaal in het bekken

Als we een heupprothese van enegerlei formkrijegn en het niet een zogenaamde hemi-prothese is, wordt er altijd een heupkom in het bekken geplaatst die precies past bij de kop op de schacht. Ongeacht of het een THR (traditionele) of hip resurfacing prothese betreft zo weet men tegenwoordig in ieder geval dat de hoeken waaronder de kom wordt geplaatst grote betekenis heeft voor het kunstgewricht en z’n levensduur.

Voor de levensduur en slijtage zijn de inclinatiehoek of abductiehoek het belangrijkst, dit is hoeveel de opening van de heupkom in zijwaartse richting is omhooggedraaid ten opzichte van de horizontale lijn. Maar ook de anteversion hoek, oftewel hoeveel de opening van de heupkom naar voren is gericht zal samen met den inclinatiehoek de slijtage beïnvloeden, welliswaar minder dan de inclinatie hoek maar toch…..

De inclinatie hoek kan vrij makkelijk en exact worden geschat van röntgenfoto’s maar dit is moeilijker voor de anteversion hoek. Als er sprake is van anteversion dan zal die zichtbaar zijn als een ovaal of ellips en daarvan is het moeilijk om te rekenen naar een hoek in graden. Een belangrijk punt hierbij is ook waar de camera zich precies bevond bij het röntgenonderzoek, als dit midden boven of voor het bekken met beide heupgewrichten was dan zal dit een vals beeld geven over de anteversion hoek. Als de camera daarentegen exact boven of voor het ene gewricht stond en tevens met de centerlijn loodrecht boven het gewricht dan zal dit de meest correcte inschatting van de anteversion hoek geven.

Er bestaan veel verschillende studies van orthopeden en anderen over meetmethoden en formules die men kan toepassen voor de convertering naar graden van de ovaal die de rand van de bekkenkom maakt op röntgenfoto’s, maar alle methodes hebben eiegn meetfouten. De grootte van de fout in allerlei meetmethodes is in mijn opinie niet van groot belang voor ons als patienter omdat we alleen maar in groffe termen willen weten of de schaal ongeveer binnen de algemeen geaccpeteerde waarden licht of niet.
Zonder enige formule te gebruiken kan men op een röntgenfoto als zien of die nul of weining anteversion heeft wnat in plaats van een ovaal of ellips ziet men de kant van de schaal als een rechte lijn.
Ik zal zien of ik een lijst kan van artikelen kan samenstellen en hier op mijn website plaatsen met daarin links naar elders.

Een prothese met een bekkenschaal/heupkom die weining of geen anteversion heeft zal dus een rand hebben die naar voren is gericht en daar mogelijk met de spierengroepen iliopsoas major en iliacus in contact komen en daar mogelijk irritatie, inflammatie en pijn kunnen veroorzaken. De anatomie verschilt van persoon tot persoon (en verschilt zelfs tussen de geslachten) en hetzelfde geldt ook voor de richting die onze eigen anatomische bekkenschalen hebben. Als onze eigen anatomische schaal niet te veel afwijkt zal (lees zou!) de orthopeed in de operatie altijd dezelfde richting volgen bij de plaatsing van de nieuwe schaal, maar soms is er een werkelijke correctie nodig met afwijkende hoeken. Het is aan de orthopeed om in elke specifieke situatie te bepalen wat de meest neutrale richting voor de nieuwe schaal is.

Er is zelfs zoiets als een “combined anteversion” met andere woorden de samengestelde of vervangende anteversion hoek die de beenhals en bekkenschaal maken. In een perfecte wereld zouden we allemaal één centerlijn hebben die zowel perfect midden door de beenhals liep als het center van de bekkenschaal en dat alles met de heup in z’n neutrale positie.

Zie ook https://www.resurfacingscan.be/wp-content/uploads/2014/10/angles.jpg

Artikelen over onderzoek die o.a. anteversion hoekmeetingen behandelen van de bekkenschaal:

1 3D CT Analysis of Combined Cup and Stem Anteversion in Cases of Cup Navigation in Hip Arthroplasty Orthopedics Oct. 2010 | Volume 33 • Number 10 / Supplement
2 A method to measure Acetabular Cup Anteversion after Total Hip Replacement Acta Orthopaedica Belgica Vol. 65 – 4 – 1999
3 A New Tool for Measuring Cup Orientation in Total Hip Arthroplasties from Plain Radiographs Clinical Orthopaedics and Related Research Number 451, pp. 134–139
4 A simple mathematical standardized measurement of acetabulum anteversion after total hip arthroplasty Computational and Mathematical Methods in Medicine Vol. 9, No. 2, June 2008, 105–119
5 Acetabular Dysplasia, The Acetabular Angle The Journal of Bone and Joint Surgery
6 Combined anteversion of the total hip arthroplasty implanted with image-free cup navigation and without stem navigation Orthopedic Reviews 2012; 4:e33
7 Measurement of the Acetabular Cup Anteversion on Simulated Radiographs The Journal of Arthroplasty Vol. 24 No. 3 2009
8 Measuring Acetabular Component Position on Lateral Radiographs (Ischio-Lateral Method) Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases 2011;69 (Suppl 1):S84-9
9 Minimally invasive computer-navigated total hip arthroplasty, following the concept of femur first and combined anteversion: design of a blinded randomized controlled trial BMC Musculoskeletal Disorders 2011, 12:192
10 Misinterpretation of cup anteversion in total hip arthroplasty using planar radiography Arch Orthop Trauma Surg DOI 10.1007/s00402-006-0163-0
11 Pitfalls in Traditional and Innovative Hip Replacement Surgery Bart Hans Bosker, Research Institude SHARE
12 Planar anteversion of the acetabular cup as determined from plain anteroposterior radiographs The Journal of Bone and Joint Surgery VOL. 81-B, NO. 3, MAY 1999
13 Reliability and validity of measuring version of the acetabular component The Journal of Bone and Joint Surgery 2012 Jan;94(1):32-6.
14 Revision Total Hip Arthroplasty Using Imageless Navigation with the Concept of Combined Anteversion Arthroplasty Center, Hallym University Dongtan Sacred Heart Hospital; Hallym University College of Medicine, Korea
15 The Combined Anteversion Technique for Acetabular Component Anteversion The Journal of Arthroplasty Vol. 23 No. 7 2008
16 The Definition and Measurement of Acetabular Orientation The Journal of Bone and Joint Surgery British volume 1993 Mar;75(2):228-32.
17 The Problem with Large Diameter Metal-on-Metal Acetabular Cup Inclination Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases 2009;67(2):189-92
18 Using Intraoperative Pelvic Landmarks for Acetabular Component Placement in Total Hip Arthroplasty The Journal of Arthroplasty Vol. 21 No. 6 2006
19 Validation of a New Method for Determination of Cup Orientation in THA Journal of Orthopaedic Research